MBTI คืออะไร

MBTI ต่างจาก Big Five อย่างไร

Big Five คือโมเดลบุคลิกภาพที่นักจิตวิทยาใช้ในงานวิจัยมากที่สุด ส่วน MBTI คือเครื่องมือที่คนทั่วไปรู้จักมากที่สุด สองอย่างนี้ต่างกันตั้งแต่วิธีคิดพื้นฐาน ไม่ใช่แค่จำนวนมิติที่วัด

ต่างกันที่วิธีมองบุคลิกภาพ

MBTI มองบุคลิกเป็นประเภท คุณเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งในสองขั้วของแต่ละแกน แล้วได้รหัสสี่ตัวมาเป็นป้ายประจำตัว

Big Five มองบุคลิกเป็นระดับ คุณได้คะแนนบนเส้นต่อเนื่องของห้ามิติ ไม่มีการจัดกลุ่ม จึงไม่มีปัญหาว่าคนที่ได้ 51 กับ 49 จะถูกแยกคนละกลุ่ม

ความต่างนี้คือหัวใจ ถ้าเข้าใจตรงนี้จะเข้าใจข้อถกเถียงทั้งหมดระหว่างสองระบบ

ห้ามิติของ Big Five

จำง่ายด้วยตัวย่อ OCEAN

• Openness การเปิดรับประสบการณ์ใหม่ ใกล้เคียงกับแกน S/N ของ MBTI
• Conscientiousness ความมีระเบียบและรับผิดชอบ ใกล้เคียงกับแกน J/P
• Extraversion การเข้าสังคม ตรงกับแกน E/I
• Agreeableness ความประนีประนอมและใส่ใจผู้อื่น ใกล้เคียงกับแกน T/F
• Neuroticism ความอ่อนไหวต่อความเครียด มิตินี้ไม่มีคู่เทียบใน MBTI เลย

เทียบกันตรง ๆ

• ผลลัพธ์ MBTI ให้รหัสสี่ตัวที่จำง่าย ส่วน Big Five ให้คะแนนห้าตัวที่อ่านยากกว่าแต่ละเอียดกว่า
• งานวิจัยรองรับ Big Five มีหลักฐานสนับสนุนมากกว่าชัดเจน โดยเฉพาะเรื่องความเสถียรของผลและความสามารถในการทำนาย
• ความนิยม MBTI ชนะขาดในวงกว้าง เพราะสื่อสารง่ายและไม่มีมิติที่ฟังดูเป็นลบ
• มิติที่หายไป Big Five วัดความอ่อนไหวต่อความเครียดด้วย ซึ่ง MBTI ไม่แตะเลย

แล้วควรใช้อันไหน

ถ้าเป้าหมายคือเปิดบทสนทนาเรื่องความต่างในทีมหรือทำความรู้จักตัวเองแบบเบา ๆ MBTI ทำหน้าที่นี้ได้ดีและเข้าถึงคนได้มากกว่า

ถ้าเป้าหมายคืองานวิจัย การประเมินที่ต้องมีความน่าเชื่อถือ หรือการตัดสินใจที่กระทบชีวิตคน ควรใช้ Big Five หรือเครื่องมือที่ผ่านการตรวจสอบเชิงจิตมิติมาแล้ว

ที่ไม่ควรทำคือใช้ MBTI แล้วอ้างว่ามีน้ำหนักเท่าเครื่องมือเชิงวิจัย เพราะนั่นคือจุดที่ปัญหาเริ่มเกิด

คำถามที่พบบ่อย