MBTI คืออะไร

MBTI เชื่อถือได้แค่ไหน

ในแวดวงจิตวิทยาเชิงวิชาการ MBTI ถูกวิจารณ์มานานในสองประเด็นหลักคือความเสถียรของผลและการแบ่งคนเป็นสองขั้วทั้งที่ลักษณะนิสัยกระจายต่อเนื่อง หน้านี้สรุปข้อวิจารณ์ตรง ๆ พร้อมบอกว่าใช้ตรงไหนได้และไม่ควรใช้ตรงไหน

ข้อวิจารณ์หลักสามข้อ

• ความเสถียรเมื่อทำซ้ำ งานวิจัยหลายชิ้นพบว่าคนจำนวนไม่น้อยได้รหัสเปลี่ยนเมื่อทำใหม่ในเวลาไม่กี่สัปดาห์ ซึ่งเป็นปัญหาถ้าจะใช้เป็นคุณสมบัติที่ถือว่าคงที่
• การแบ่งสองขั้ว ข้อมูลคะแนนของคนส่วนใหญ่กระจายเป็นเนินตรงกลาง ไม่ได้แยกเป็นสองกลุ่มชัดเจน การขีดเส้นตรงกลางจึงทำให้คนที่คล้ายกันมากถูกจัดคนละกลุ่ม
• ความสามารถในการทำนาย เมื่อเทียบกับโมเดล Big Five ซึ่งเป็นมาตรฐานในงานวิจัย MBTI ทำนายผลลัพธ์อย่างผลการทำงานได้อ่อนกว่า

แล้วทำไมยังนิยมกันทั่วโลก

เพราะมันสื่อสารง่ายและไม่ทำร้ายใคร ระบบที่ไม่มีคำว่าดีหรือแย่ทำให้คนกล้าคุยเรื่องความแตกต่างของตัวเองโดยไม่รู้สึกถูกตัดสิน ซึ่งเป็นคุณค่าที่แบบวัดเชิงวิชาการหลายตัวให้ไม่ได้

ในทางปฏิบัติ ทีมที่คุยกันด้วยภาษา MBTI มักเข้าใจกันเร็วขึ้นจริง แม้ตัวเครื่องมือจะไม่ผ่านมาตรฐานงานวิจัยก็ตาม ประโยชน์ตรงนี้อยู่ที่บทสนทนาที่มันเปิด ไม่ใช่ความแม่นของรหัส

ใช้ตรงไหนได้ และไม่ควรใช้ตรงไหน

เส้นแบ่งง่าย ๆ คือใช้ได้เมื่อผลของมันไม่ไปตัดสินชีวิตใคร

• ใช้ได้ เป็นจุดเริ่มบทสนทนาเรื่องความต่างในทีม เป็นเครื่องมือสะท้อนตัวเอง เป็นคอนเทนต์ที่ชวนให้คนสนใจเรื่องบุคลิกภาพ
• ไม่ควรใช้ คัดคนเข้าทำงาน ตัดสินว่าใครเหมาะกับตำแหน่งไหน ประเมินผลงาน หรือใช้แทนการวินิจฉัยทางจิตวิทยา

ถ้าอยากได้เครื่องมือที่งานวิจัยรองรับกว่านี้

โมเดลที่นักจิตวิทยาใช้ในงานวิจัยคือ Big Five ซึ่งวัดห้ามิติเป็นคะแนนต่อเนื่องแทนการจัดกลุ่ม ทำให้ไม่มีปัญหาเรื่องการขีดเส้นตรงกลาง

ข้อแลกเปลี่ยนคือผลของ Big Five อ่านสนุกน้อยกว่าและไม่มีชื่อบุคลิกให้จดจำ จึงไม่แพร่หลายในวงกว้างเท่า อ่านเปรียบเทียบสองระบบได้ที่หน้า MBTI ต่างจาก Big Five อย่างไร

คำถามที่พบบ่อย